Δευτέρα, Νοεμβρίου 14, 2016

Τονισμός και πνεύματα στην αρχαία ελληνική γλώσσα


Δεύτερο μάθημα: Τονισμός και πνεύματα στην αρχαία ελληνική γλώσσα

Στο προηγούμενο μάθημα είχαμε κάνει αναφορά στα φωνήεντα και πιο συγκεκριμένα τα είχαμε κατηγοριοποιήσει σε:

α) μακρόχρονα: ω,η
β) βραχύχρονα: ο,ε
γ) δίχρονα: α,ι,υ

Αυτό θα μας απασχολήσει και σε τούτο το μάθημα που θα μιλήσουμε για τον τονισμό και τα πνεύματα. Καταρχάς, κάθε λέξη που αρχίζει από φωνήεν ή δίφθογγο (δηλαδή: αι, ει, οι, υι, ου)  ή από το σύμφωνο ῥ παίρνει από πάνω ένα πνεύμα. Τα πνεύματα είναι δύο: η ψιλή (᾿) και η δασεία (῾). Συνήθως, λέω στους μαθητές μου, για να μην τα μπερδεύουν, να θυμούνται: δασεία --> δεξιά. 

Διαβάστε περισσότερα…



Δευτέρα, Νοεμβρίου 07, 2016

Η λέξη της ημέρας: βολιδοσκοπώ




Διαβάστε περισσότερα…



Σάββατο, Οκτωβρίου 29, 2016

Είχε η αρχαία ελληνική γλώσσα πληθυντικό ευγενείας;

Ο κόσμος μας θα φαινόταν πολύ παράξενα διαφορετικός σε έναν αρχαίο Έλληνα, το ίδιο όμως και ο τρόπος με τον οποίο μιλάμε. Ένα από τα σημεία στα οποία θα "στεκόταν", είναι αναμφίβολα ο πληθυντικός ευγενείας! Οι αρχαίοι χρησιμοποιούσαν τον ενικό αριθμό για΄να μιλήσουν για ένα πράγμα, τον δυϊκό αριθμό για να μιλήσουν για δύο πράγματα που από τη φύση τους ήταν ζευγάρι (π.χ. τὼ ὀφθαλμὼ) ή που απλά ήταν δύο (π.χ. τὼ Διοσκούρω) και τον πληθυντικό αριθμό για να μιλήσουν για ένα πλήθος πραγμάτων. Στις προσωπικές αντωνυμίες της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, οι οποίες εντάσσονται στα πτωτικά, δεν συναντούμε τον πληθυντικό ευγενείας που υπάρχει στη δική μας γλώσσα σήμερα. 

Διαβάστε περισσότερα…



Κυριακή, Οκτωβρίου 02, 2016

Η λέξη της ημέρας: ψυχανεμίζομαι




Διαβάστε περισσότερα…



Ο πληθυντικός αριθμός - Κική Δημουλά (ανάλυση ποιήματος)

Ο πληθυντικός αριθμός

Ὁ ἔρωτας, 
ὄνομα οὐσιαστικόν, 
πολὺ οὐσιαστικόν, 
ἑνικοῦ ἀριθμοῦ, 
γένους οὔτε θηλυκοῦ, οὔτε ἀρσενικοῦ, 
γένους ἀνυπεράσπιστου.
Πληθυντικὸς ἀριθμὸς 
οἱ ἀνυπεράσπιστοι ἔρωτες.


Ὁ φόβος, 
ὄνομα οὐσιαστικὸν 
στὴν ἀρχὴ ἑνικὸς ἀριθμὸς 
καὶ μετὰ πληθυντικὸς 
οἱ φόβοι. 
Οἱ φόβοι 
γιὰ ὅλα ἀπὸ δῶ καὶ πέρα.


Ἡ μνήμη, 
κύριο ὄνομα τῶν θλίψεων, 
ἑνικοῦ ἀριθμοῦ 
μόνον ἑνικοῦ ἀριθμοῦ 
καὶ ἄκλιτη. 
Ἡ μνήμη, ἡ μνήμη, ἡ μνήμη.

Ἡ νύχτα, 
Ὄνομα οὐσιαστικόν, 
Γένους θηλυκοῦ, 
Ἑνικὸς ἀριθμός. 
Πληθυντικὸς ἀριθμὸς 
Οἱ νύχτες. 
Οἱ νύχτες ἀπὸ δῶ καὶ πέρα.

                                                                                                          (Τό λίγο τοῦ κόσμου, 1971)

Διαβάστε περισσότερα…



Πέμπτη, Σεπτεμβρίου 29, 2016

Συντακτικό νέας ελληνικής... κουίζ!

Προτείνω να συμπληρώσετε το κουίζ χωρίς να φτιάξετε λογαριασμό, ώστε να μεταφερθείτε απευθείας:

Διαβάστε περισσότερα…



Παρασκευή, Σεπτεμβρίου 23, 2016

Η λέξη της ημέρας: θαλερός




Διαβάστε περισσότερα…



Τα ομόηχα που αγνοούμε!

Ομόηχες είναι οι λέξεις που προφέρονται το ίδιο αλλά διαφέρουν ως προς την ορθογραφία, την ετυμολογία και τη σημασία τους. Αλλιώς λέγονται: ομώνυμες. Αν και έχουν την ίδια προφορά, ποτέ δεν τις μπερδεύουμε, στον προφορικό λόγο τουλάχιστον, καθώς τα συμφραζόμενα πάντα βοηθούν να καταλάβουμε περί τίνος πρόκειται. Δεν θα μπορούσαμε ποτέ, για παράδειγμα, να μπερδέψουμε το "πιάνο" με το "πιάνω" γιατί η κάθε λέξη εντάσσεται σε διαφορετικές νοηματικά προτάσεις: Πιάνω το χέρι σου & Μου αρέσει να παίζω πιάνο. Αυτά είναι βέβαια εύκολα και απλά. Τι γίνεται όμως με τα ομόηχα που είναι πιο δύσκολα και μας μπερδεύουν με την ορθογραφία τους στον γραπτό λόγο ή με άλλα που ίσως δεν γνωρίζουμε;

Διαβάστε περισσότερα…





Η φωτογραφία μου
Θεσσαλονίκη
Είμαι φιλόλογος και κάνω μεταπτυχιακό στην Πολιτική Ιστορία, στο ΑΠΘ. Η διπλωματική μου έχει ως θέμα το κίνημα του Ρομαντισμού υπό το πρίσμα της λογοτεχνίας, της ιστορίας και της πολιτικής. Μου αρέσει να μελετώ τη γλώσσα, τη θεωρία της λογοτεχνίας, τους Στωικούς, το αρχαιο ελληνικό θέατρο και την παγκόσμια ιστορία. Προσπαθώ να μεταδώσω το πάθος μου για τη φιλολογία και την ελληνική γλώσσα στους μαθητές, Έλληνες και ξένους, ενώ πέρα από τα ιδιαίτερα, ασχολούμαι με την έρευνα, αναλαμβάνω μεταφράσεις, όπως και την επιμέλεια κειμένων. Για οποιαδήποτε απορία, σκέψη, πρόταση ή συνεργασία, πέρα από τα σχόλια, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου και μέσω της παρακάτω φόρμας, τοποθετώντας τα στοιχεία σας. Τα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.

Φόρμα επικοινωνίας:

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *